Wiosny bliski wschód

IMG_0982 copy2.jpg

W kawiarniach, klubach, restauracjach i sklepach czeka już na Was nowy numer magazynu Aktivist, a w nim jak zwykle parę przepisów ode mnie. Tym razem jemy jeszcze przedwiosennie, ale w sam raz na dziś, kiedy po pierwszej fali upałów słońce na chwilę odpuściło. Przed Wami talerz pełen świeżości, kwaskowych, wyrazistych smakow, i lekkości – choć wciąż odżywczy i sycący. 

Wschód prawdziwej wiosny jest bliski. I z tej okazji to na Bliskim Wschodzie witam moją ulubioną porę roku. Polskie nowalijki, które szturmują powoli lokalne warzywniaki, drobno siekam i
mieszam z arabskim kuskusem, tworząc ojczystą wersję tabbouleh. Do tego pestki dyni podprażone z odrobiną sumaku i lekko zamarynowane chrupiące rzodkiewki.

smallIMG_0990.jpg

Szybkie marynowane rzodkiewki

  • 1/2 pęczka rzodkiewek
  • 200 ml octu z białego wina
  • 1/2 szklanki drobnego cukru
  • 1,5 łyżeczki soli

Wymieszaj ocet z cukrem i solą, najlepiej w słoiku (nie podgrzewaj – wystarczy kilka minut wstrząsania). Umyj rzodkiewki w lodowatej wodzie i pokrój na plasterki. Włóż je do słoika i zalej marynatą. Odstaw do zamarynowania na minimum 30 minut, a maksimum 3 godziny. 

 

Prażone pestki dyni z sumakiem

  • 100 g pestek dyni 
  • 3/4 płaskiej łyżeczki soli
  • 1 łyżeczka sumaku + więcej do posypania sałatki

Przepłucz pestki dyni na sitku, zalej zimną wodą i odstaw do namoczenia na kilka minut. W międzyczasie rozgrzej patelnię. Odsącz pestki na sitku i wrzuć je na patelnię. Kiedy wciąż będą mokre dodaj sól i sumak. Praż na średnim ogniu, powoli mieszając łopatką, tak długo aż z pestek odparuje cała wilgoć. Suche zaczną charakterystycznie strzelać. Wówczas zmniejsz ogień i odłóż łopatkę, aby pozwolić im się przypiec i napęcznieć. Co jakiś czas przemieszaj je zamaszystym ruchem patelni. Kiedy będą złote, wyłącz ogień i zostaw pestki do całkowitego wystudzenia. 

 

Tabbouleh z selerem naciowym i rodzynkami

  • 1 szklanka kuskusu (można użyć razowego)
  • 10 (2+8) łyżek oliwy z pierwszego tłoczenia
  • 80 g rodzynek sułtańskich (zalać gorącą wodą i zachować ją)
  • 4-5 łodyg selera naciowego
  • szczypiorek z 1 małej dymki
  • liście z 1/3 pęczka natki pietruszki
  • liście z 1/4 pęczka koperku
  • sok i skórka z 1 cytryny
  • sól do smaku

Wsyp kuskus do dużej miski i dodaj dwie łyżki oliwy. Wymieszaj, aby pokryła go równomiernie. Wyrównaj powierzchnię łyżką i zalej wrzątkiem około 2 mm ponad powierzchnię kuskusu. Przykryj i odstaw na 8-10 minut. Rodzynki włóż do mniejszej miski i zalej wrzątkiem do ich poziomu.

W międzyczasie pokrój łodygi selera naciowego wzdłuż w paski, a następnie w drobną kostkę. Drobno posiekaj szczypiorek, pietruszkę i koperek. Zetrzyj skórkę z cytryny, a następnie wyciśnij z niej sok. 

Kuskus "rozczesz" widelcem, delikatnymi ruchami go spulchniając. Dodaj połowę pestek dyni, pokrojonego selera, pietruszkę, koperek skórkę i sok z cytryny oraz odsączone rodzynki. Wymieszaj, wlej pozostałe 8 łyżek oliwy, a następnie po jednej łyżce wodę, w której moczyły się rodzynki – tyle, ile będzie konieczne żeby sałatka była soczysta, nie sucha. Dopraw do smaku solą. Przed podaniem wmieszaj zamarynowane rzodkiewki. Posyp z wierzchu dodatkowymi pestkami dyni oraz sporą szczyptą sumaku. Smacznego!

IMG_0980-2 copy.jpg

Aktivist jest bezpłatny i ukazuje się w sześciu polskich miastach (Warszawa, Łódź, Kraków, Trójmiasto, Poznań, Wrocław), szukajcie go w kawiarniach, restauracjach, klubach i tym podobnych miejscach. A jeśli nie znajdziecie, po przepisy zajrzyjcie do wydania online (pyszności zaczynają się na stronie 48).

Zanim lasy się zezłocą

Nie czujecie jeszcze w powietrzu jesieni, prawda? Ja absolutnie, ale drzewa w parku, który dzień w dzień przemierzam w drodze z Czerniakowskiej na Solec, powoli zaczynają zrzucać liście. Mamy jeszcze przed sobą wiele tygodni zieleni, ale złoto nieśmiało ściele się już pod niektórymi koronami. Zanim wygra jesień – trzymajmy stronę lata, którego jedynym złotem wśród drzew są skarby z lasów, czyli kurki.

Zwane złotem lasów, kurki są jednym ze sztandarowych symboli polskiego lata. Wyczekujemy ich niecierpliwie, a kiedy wreszcie się pojawiają, zaczyna się czas królewskich jajecznic, zup jak u mamy i makaronów w kremowym sosie. Musicie wiedzieć, że podsmażone na odrobinie masła doskonale sprawdzą się także jako dodatek do sałatki! Ich subtelny grzybowy smak szczególnie dobrze uzupełniają rośliny strączkowe i charakterna zielenina. Wystarczy garść soczewicy o orzechowym aromacie, pęczek pachnącej świeżą ziemią botwinki oraz kilka orzeźwiających to towarzystwo dodatków – na przykład słodkich pomidorków i soczystych rzodkiewek. Sukces gwarantowany, zwłaszcza jeśli całość połączy rześki, intensywnie bazyliowy sos vinaigrette.

Zajrzyjcie na stronę Hello Zdrowie, by dowiedzieć się więcej na temat włąściwości kurek i poznać przepis na te cuda.

Sałatka z kurkami, botwinką i czarną soczewicą
z bazyliowym sosem vinaigrette

  • 1 duży pęczek lub doniczka bazylii

  • 3 – 4 łyżki białego octu winnego

  • 1 płaska łyżka syropu klonowego

  • 1/3 szklanki oliwy z pierwszego tłocznia

  • mały ząbek czosnku

  • szczypta soli

  • ew. woda do konsystencji

  • 1 pęczek botwinki o dużych buraczkach i świeżych listkach

  • 1/2 główki małego kalafiora

  • 200 g kurek

  • 20 g masła

  • szczypta soli i pieprzu

  • 1/2 pęczka rzodkiewek

  • garść pomidorów koktajlowych

  • 200 g ugotowanej czarnej soczewicy

Zacznij od przygotowania botwiny – odetnij buraczki, wyszoruj je i pokrój na ćwiartki. Umieść w garnku do gotowania na parze i gotuj do miękkości, około 20-30 minut. W międzyczasie podziel kalafiora na małe różyczki i dodaj je do garnka na ostatnie 7-10 minut gotowania (powinien być al dente). Po tym czasie zdejmij warzywa z ognia i zostaw do wystudzenia.

Kurki dokładnie umyj i osusz. Na patelni rozgrzej masło, wrzuć grzyby i dopraw je delikatnie solą oraz pieprzem. Przykryj patelnię i często nią potrząsając, duś kurki przez około 10 minut, a następnie zdejmij z ognia i pozostaw je do wystudzenia. W międzyczasie pokrój rzodkiewki na cienkie plasterki i przepołów pomidory.

Umyj, osusz i posiekaj liście botwinki. Umieść je w dużej misce z soczewicą i przygotowanymi składnikami – ugotowanymi buraczkami i kalafiorem, duszonymi kurkami, skrojonymi rzodkiewkami i pomidorkami. Obficie polej bazyliowym vinaigrette, delikatnie wszystko przemieszaj i w razie potrzeby dopraw do smaku odrobiną soli. Podawaj w temperaturze pokojowej. Smacznego!

Doznanie wielopoziomowe

Przełom wiosny i lata to czas największego urodzaju. Kolory wypełniają półki warzywniaków po szarej zimie i przednówkowym nieurodzaju. Tak licznie, że trudno mi decydować które warzywa i owoce wylądują danego dnia na talerzach. Najciężej jest rano, bo rozkochana w porankach, największy apetyt mam po przebudzeniu.

Choć decyzja co zjeść na śniadanie nie jest bułką z masłem, może być kilkoma kromkami żytniego pumpernikla. Problem decyzyjności rozwiąże się wówczas sam. Wystarczy odrobina kreatywności, aby z niczego nie trzeba było rezygnować; kromki ułoży się jedna na drugiej tworząc tort, a pomiędzy jego kolejnymi poziomami schowa wszystko, co wspaniałego ma wiosna w ofercie.

Tym razem, do świeżych polskich ogórków, papryk, rzodkiewek i szczypiorów, ukręciłam aż trzy pasty, które czynią ten tort doznaniem wielopoziomowym – konstrukcyjnie, ale i smakowo. Więcej napisałam na portalu Hellozdrowie. Zajrzyjcie, by dowiedzieć się co nieco o zaletach żytniego pumpernikla i jego wpływie na naszego zdrowie!

Śniadaniowy tort pumperniklowy
z trzema pastami i mnóstwem nowalijek

4 porcje

na pastę z tuńczyka ze świeżymi ziołami:

  • 1 puszka kawałków tuńczyka w sosie własnym

  • 1 łyżka jogurtu greckiego

  • 1-2 łyżki majonezu

  • po garści listków świeżej melisy, bazylii i pietruszki (lub innych ulubionych ziół)

  • sól i pieprz do smaku

Wyjmij z puszki tuńczyka i odciśnij go z zalewy na drobnym sicie. Przełóż do miski, dodaj jogurt i majonez i połącz składniki. Jeśli pasta będzie za sucha, dodaj odrobinę majonezu. Zioła posiekaj drobno najostrzejszym nożem, jaki masz (tak, aby je ciął, a nie zgniatał). Dodaj do miski, wszystko dokładnie wymieszaj i dopraw do smaku solą i pieprzem.

na pastę z awokado z cytryną i słonecznikiem:

  • 3-4 łyżki nasion słonecznika

  • 1 duże, dojrzałe awokado

  • skórka z ½ niewoskowanej cytryny

  • 1-2 łyżki soku z cytryny

  • sól i pierz do smaku

Rozgrzej suchą patelnię, dodaj nasiona słonecznika i często mieszając, podpraż je, aż nabiorą złotego koloru i zaczną pięknie pachnieć. Odstaw do wystudzenia.

W międzyczasie wyjmij miąższ z awokado, rozgnieć go w misce widelcem razem ze skórką oraz sokiem z cytryny (zacznij od 1 łyżki, później możesz dodać więcej do smaku). Na koniec dorzuć 2 łyżki nasion słonecznika (resztę zachowaj do posypania wierzchu tortu) i wymieszaj.

na smarowidło z fety z sumakiem:

  • 200 g prawdziwej fety z mleka owczego i/lub koziego

  • 80-100 g jogurtu greckiego

  • kilka szczypt sumaku (bliskowschodniej przyprawy o kwaśnym smaku)

Fetę odsącz z zalewy i umieść w malakserze lub naczyniu blendera. Miksuj na gładką pastę, jednocześnie dodając jogurt, aż do uzyskania pożądanej konsystencji. Pasta powinna być puszysta, ale nie lejąca, aby można było bez obaw rozsmarowywać ją na pumperniklu. Przełóż do naczynia, dodaj kilka hojnych szczypt sumaku i przemieszaj łyżką.

dodatkowo:

  • ½ żółtej papryki

  • 4-5 dużych rzodkiewek

  • 3 ogórki gruntowe

  • 8 jednakowych kromek pumpernikla

  • 1 pęczek szczypioru z dymki

  • młode listki jarmużu lub ulubione kiełki do dekoracji

Umyj i osusz wszystkie warzywa. Paprykę pokrój w drobną kosteczkę, rzodkiewki i ogórki potnij na cienkie plasterki, a szczypior grubo posiekaj.

Następnie przygotuj stanowisko do składania tortu – na środku połóż dużą kuchenną deskę (możesz też użyć od razu płaskiego talerza, na którym będziesz podawać tort). Wokół niej zgromadź wszystkie przygotowane składniki. Na desce lub talerzu ułóż dwie kromki pumpernikla i rozsmaruj na nich połowę pasty z fety z sumakiem. Hojnie obsyp żółtą papryką. Przykryj kolejnymi dwiema kromkami. Teraz dodaj warstwę pasty z tuńczyka, a na niej ułóż plasterki ogórka. Przykryj pumperniklem i równo rozsmaruj cytrynową pastę z awokado. Ułóż gęsto pokrojone rzodkiewki i dodaj ostatnie dwie kromki pumpernikla. Rozsmaruj na nich resztę pasty z fety, a wierzch udekoruj szczypiorem, listkami oraz kiełkami. Całość oprósz solą oraz pieprzem i posyp zachowanymi nasionami słonecznika. Gotowe! Tort krój na porcje długim nożem z piłką.  Smacznego!

Under pressure

Na co najczęściej przegapiacie sezon? Na mnie ciąży klątwa młodej pokrzywy, jeszcze nigdy nie udało mi się upolować jej w dobrym momencie. Zawsze zaskakuje mnie szybkie zniknięcie dzikich jeżyn z krzaków wokół działki moich rodziców. Nigdy nie czułam też całkowitego spełnienia w temacie czosnku niedźwiedziego. Ale najgorzej jest ze szparagami!

Sezon na szparagi jest tak krótki, że podczas jego trwania waham się nieustannie – czy lepiej próbować najbardziej fantazyjnych receptur, czy jeść je niemal sauté, tak, jak lubię najbardziej? Jeszcze żadnej wiosny nie udało mi się zrealizować całego szparagowego planu, który rozpisuję sobie w głowie kiedy pierwsze pęczki pojawiają się w warzywniaku. W tym roku czeka mnie zupa, risotto (a nawet dwa, jedno dziwne), lasagne, sushi (!) i łosoś. A w międzyczasie przewinie się przez kuchnię co najmniej kilka pęczków zjedzonych z tostem i jajkiem, zgrillowanych na oliwie, czy ugotowanych al dente na parze, z jakimś nowym, ale nie przesadnie skomplikowanym sosem.

Sezon szparagowy mija mi pod presją i to te proste przerywniki w postaci intuicyjnych szparagowych oczywistości sprawiają, że nie tracę z tej presji zmysłów (ani apetytu!). Jeśli zdążę wypróbować zaplanowane dania – pięknie, jeśli nie – mam pewność, że za rok nie zagrozi mi deficyt pomysłów. W imię tej beztroski przychodzę dziś z recepturą na przerywnik. Nie byle jaki, bo sos z poniższego przepisu rzuca na kolana, od kilku dni jemy go w domu codziennie. Ale specjały i dziwne risotto też Wam obiecuję, naprawdę!

Szparagi z vinaigrette z brązowym masłem

1-4 porcje (jako danie/dodatek)

  • 40 g świeżego masła
  • 2 łyżki oliwy extra vergine
  • 1/2 łyżeczki miodu lub syropu z agawy
  • 1 łyżeczka soku z cytryny
  • 1 łyżeczka octu z białego wina
  • 2-3 łyżki drobno posiekanych liści bazylii
  • pęczek zielonych szparagów
  • ½ pęczka rzodkiewek
  • płatki parmezanu
  • pieprz czarny, sól (idealnie w płatkach)

W garnuszku podgrzewamy na niewielkim ogniu masło. Pozwalamy mu lekko się spienić, a następnie zbrązowieć (pilnujemy, by się nie przypaliło!). Ma mieć orzechowy aromat i ciemnozłoty kolor. Odstawiamy do przestudzenia. Następnie przelewamy je do słoika – będzie nam wygodnie wymieszać w nim składniki dressingu. Uwaga, nie dodajemy wszystkich czarnych drobinek, które zbiorą się na dnie! Można dodać połowę lub zostawić w garnku niemal wszystkie (im ich więcej, tym palony aromat będzie silniejszy). Ja dodaję około 1/3. Do słoika dodajemy resztę składników – oliwę, miód, sok z cytryny i ocet. Dorzucamy też poszatkowaną bazylię (ostrym nożem siekamy ją najdrobniej jak umiemy). 

Szparagi myjemy w chłodnej wodzie i odłamujemy zdrewniałe końcówki. Układamy w naczyniu do gotowania na parze i gotujemy 6-7 minut. Powinny pozostać chrupkie i intensywnie zielone. W międzyczasie kroimy rzodkiewki na plasterki najcieńsze jak potrafimy (nożem lub na mandolinie, jeśli posiadamy). Zanurzamy je na kilka minut w miseczce z wodą i lodem – nabiorą jeszcze większej chrupkości i ładnie się powyginają. Szparagi przekładamy na półmisek, polewamy vinaigrettem i posypujemy świeżo utartymi płatkami parmezanu. Doprawiamy pieprzem czarnym i solą (najlepiej w płatkach, delikatnie roztartych w palcach). Dodajemy też rzodkiewki. Podajemy jako dodatek do dania głównego lub samo w sobie jako posiłek, np. w towarzystwie pieczywa, jajka w koszulce, i tym podobnych. Smacznego!

PS. Ten sos jest zachwycający również po schłodzeniu. Przyjmuje konsystencję aksamitnej pasty i nadaje się do wszystkiego, od kanapek, pit i tortilli, przez pieczone bataty czy ziemniaki, po wszystkie chrupiące świeże nowalijki. Róbcie z potrójnej porcji!

Substytuty

Podejrzewam, że nie ja jedna mam tendencję do nadużywania określeń takich jak ulubione, kocham, najpyszniejsze na świecie. Mało jest konsekwencji w tym ile razy powtórzyłam  „mogłabym nie jeść nic poza tym do końca życia!” o bardzo licznych (i bardzo różnych) rzeczach, jakich dane mi było próbować. Raz na jakiś czas przechodzi  mi przez myśl, że moja fascynacja zmysłem smaku może wykraczać nieco ponad granicę przyzwoitości... ale zamiast skupiać się na swoich anomaliach, w wolnych chwilach wolę porozmyślać jak najlepiej sobie z nimi radzić. To jest, ugrać ile się da i zjeść w życiu więcej niż chciałyby mi na to pozwolić jakieś prozaiczne ograniczenia.

Sposoby są najróżniejsze. Od sportu – sama do końca nie wiem czy nie polubiłam biegania tylko po to, by móc jeszcze bardziej polubić ciastka – po kombinacje na talerzu, takie jak na przykład robienie makaronu z... warzyw. Zalicza się ono do dwóch kategorii kombinacji: jest podmianą na lekkie, bo cukinii wolno zjeść trzy razy tyle co klusek, ale też urozmaiceniem, gdyż de facto danie o takiej bazie to podana w niestandardowy sposób zdrowa sałatka.

Cukinki, patisony i inne dobroci Eweliny, wykopane z ziemi na kilka minut przed zrobieniem zdjęcia. Dobre wspomnienie! Milejowe Pole wystartowało niedawno ze sklepem internetowym – jeśli jesteście z Wrocławia lub okolic, wierzcie, że to tam chcecie kupować swoje warzywa!

Tagliatelle z cukinii, proste do zrobienia przy pomocy zwykłej obieraczki, także jest świetne – ale to właśnie spaghetti naprawdę trafnie imituje makaron z prawdziwego zdarzenia. Poza tym, przygotowuje się je jeszcze łatwiej, pod warunkiem, że wyposażymy się specjalną obieraczkę do julienne (czasem opisywaną jako „dekoracyjna”). To stosunkowo mało popularne narzędzie kuchenne, a jest tanie i wielofunkcyjne. Warto się w nie zaopatrzyć, ja swoją obieraczkę firmy Victorinox kupiłam stacjonarnie w Warszawie, ale jest dostępna również w wielu sklepach internetowych i na Allegro. Jeśli po spróbowaniu makaronu z cukinii poczujecie, że ma on szansę zmienić Wasze życie, możecie iść o krok dalej i kupić spiralizer, czyli maszynę, która w ułamek sekundy będzie robić go za Was. Osobiście nigdy takiego nie używałam, obieraczka wystarcza mi w stu procentach.

„Spaghetti” z cukinii
z pesto bazyliowym, łososiem i rzodkiewkami

2 porcje

300-350 g filetu z łososia
1 ząbek czosnku
1 łyżka oliwy
kilka kropel soku z cytryny
sól, pieprz
2 nieduże cukinie, wybieramy grubsze
pół pęczka rzodkiewek
3 kopiaste łyżki dobrej jakości pesto z bazylii (lub innego ulubionego)
1/3 szklanki nasion słonecznika

Filet z łososia myjemy w zimnej wodzie i osuszamy. Jeśli filet jest ze skórą,układamy go nią do dołu w naczyniu żaroodpornym. Z wierzchu nacieramy rozgniecionym czosnkiem i oliwą oraz skrapiamy cytryną. Odstawiamy do zamarynowania na 30 minut. W międzyczasie rozgrzewamy piekarnik do 200 stopni. Filet odwracamy skórą do góry (jeśli nie ma skóry również przewracamy), a naczynie żaroodporne przykrywamy folią aluminiową. Pieczemy około 20 minut. Po lekkim przestudzeniu jednym ruchem zdejmujemy skórę i widelcem dzielimy łososia na mniejsze kawałki.

Przygotowujemy pozostałe składniki do „makaronu”: rzodkiewki kroimy najcieniej jak umiemy (najłatwiej na mandolinie, jeśli posiadamy). Plasterki wrzucamy do miski z zimną wodą  i kilkoma kostkami lodu. Dzięki temu będą superchrupkie – nawet jeśli pęczek rzodkiewek zdążył lekko zmięknąć leżąc w lodówce. Nasiona słonecznika wrzucamy na rozgrzaną suchą patelnię i prażymy na małymogniu, mieszając aby się nie spaliły. Studzimy.

Cukinie dokładnie myjemy (ja do szorowania warzyw używam szczotki) i suszymy. Obieramy na całej długości,od góry do dołu, kręcąc cukinią tak,aby znikała równomiernie z każdej strony. Jeśli w trakcie obierania cukinia się złamie, nie szkodzi – kontynuujemy z każdą częścią osobno. Obieramy tylko do momentu dokopania się do pestek. „Makaron” solimy i odstawiamy na dwie minuty do puszczenia soków. Po tym czasie odciskami na sitku lub odwirowujemy w suszarce do sałaty.

Cukiniowe spaghetti dokładnie mieszamy z pesto i rozkładamy na dwóch głębokich talerzach. Na górze układamy kawałki pieczonego łososia. Dekorujemy rzodkiewką i pestkami słonecznika. Smacznego!